Ocena planowanych nabyć oraz przedmiot tej oceny w odniesieniu do emitentów tokenów powiązanych z aktywami i dostawców usług w zakresie kryptoaktywów na gruncie Rozporządzenia MiCA

Rozporządzenie MiCA ustanawia jednolite wymogi w zakresie notyfikacji oraz oceny planowanych nabyć znacznych pakietów akcji lub znacznych udziałów emitentów tokenów powiązanych z aktywami oraz dostawców usług w zakresie kryptoaktywów. Przepisy te zawarte są odpowiednio w art. 41 i 42 (w odniesieniu do emitentów tokenów powiązanych z aktywami) oraz w art. 83 i 84 Rozporządzenia MiCA (w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów) i mają na celu zapewnienie skutecznego nadzoru nad zmianami struktury właścicielskiej ww. podmiotów, a tym samym ochronę integralności rynku, jego stabilności oraz zgodności działalności tych podmiotów z przepisami prawa Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 Rozporządzenia MiCA, każda osoba fizyczna lub prawna, bądź większa liczba takich osób działających w porozumieniu, która:

1. postanowiła nabyć, bezpośrednio lub pośrednio, znaczny pakiet akcji lub znaczne udziały emitenta tokena powiązanego z aktywami albo dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, lub
2. zwiększyć - bezpośrednio lub pośrednio - taki posiadany pakiet, w wyniku czego odsetek posiadanych praw głosu lub kapitału osiągnąłby bądź przekroczył 20%, 30% lub 50%, albo w wyniku czego dany podmiot stałby się jednostką zależną takiej osoby lub takich osób,

zobowiązana jest do uprzedniego pisemnego powiadomienia organu nadzoru właściwego dla danego emitenta ART lub dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów. Powiadomienie powinno zawierać wskazanie wielkości planowanego pakietu oraz informacje wymagane zgodnie z treścią RTS wydanych na podstawie art. 42 ust. 4 Rozporządzenia MiCA [1] określających szczegółową treść informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny planowanego nabycia znacznego pakietu akcji lub znacznych udziałów w emitencie tokena powiązanego z aktywami (w przypadku emitentów tokenów powiązanych z aktywami) lub RTS wydanych na podstawie art. 84 ust. 4 Rozporządzenia MiCA [2] określających szczegółową treść informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny planowanego nabycia znacznego pakietu akcji lub znacznych udziałów w dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów (w przypadku dostawców usług w zakresie kryptoaktywów).

Zgodnie z art. 41 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 Rozporządzenia MiCA obowiązek informacyjny dotyczy również osób, które postanowiły zbyć - bezpośrednio lub pośrednio - znaczny pakiet akcji lub udziałów w tych podmiotach. Przed dokonaniem zbycia, należy poinformować właściwy organ, wskazując wielkość danego pakietu. Analogicznie, wymóg powiadomienia dotyczy sytuacji, w których podjęta zostaje decyzja o zmniejszeniu udziału w taki sposób, że odsetek praw głosu lub posiadanego kapitału spadłby poniżej poziomu 10%, 20%, 30% lub 50%, lub gdy dany podmiot przestałby być jednostką zależną.

W przypadku dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, zgodnie z art. 83 ust. 5 Rozporządzenia MiCA, właściwy organ może, do celów oceny, konsultować się z właściwymi organami ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz jednostkami analityki finansowej i należycie uwzględnia ich opinie. Taka możliwość nie została wprost przewidziana w przepisach dotyczących emitentów ART.

Na podstawie art. 41 ust. 5 oraz art. 83 ust. 6 Rozporządzenia MiCA, właściwy organ może zwrócić się do potencjalnego nabywcy o udzielenie dodatkowych informacji niezbędnych do zakończenia oceny.

Zgodnie z art. 41 ust. 6 i art. 83 ust. 7 Rozporządzenia MiCA, właściwy organ może wyrazić sprzeciw wobec planowanego nabycia, przekazując stosowne zawiadomienie potencjalnemu nabywcy. Powiadomienie o sprzeciwie zawiera uzasadnienie decyzji.

Zgodnie z art. 41 ust. 7 oraz art. 83 ust. 8 Rozporządzenia MiCA, jeżeli właściwy organ nie wyrazi sprzeciwu, planowane nabycie uznaje się za zatwierdzone. Ponadto, organ może wyznaczyć maksymalny termin na sfinalizowanie nabycia, z możliwością jego przedłużenia (art. 41 ust. 8 oraz art. 83 ust. 9 Rozporządzenia MiCA).

Jak wskazują art. 42 ust. 1 oraz art. 84 ust. 1 Rozporządzenia MiCA, ocena planowanego nabycia obejmuje w szczególności analizę:

1. reputacji potencjalnego nabywcy;
2. reputacji, wiedzy, umiejętności i doświadczenia osób, które będą kierować działalnością odpowiednio emitenta ART lub dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów;
3. dobrej kondycji finansowej potencjalnego nabywcy;
4. zdolności przejmowanego podmiotu do przestrzegania przepisów Rozporządzenia MiCA;
5. ryzyka wystąpienia lub zwiększenia prawdopodobieństwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zgodnie z art. 1 ust. 3 i 5 dyrektywy (UE) 2015/849 [3].

Zgodnie z art. 42 ust. 2 oraz art. 84 ust. 2 Rozporządzenia MiCA właściwy organ może wyrazić sprzeciw wyłącznie wtedy, gdy istnieją uzasadnione powody wynikające z ww. kryteriów albo gdy informacje przekazane zgodnie z art. 41 ust. 4 lub art. 83 ust. 4 Rozporządzenia MiCA są niekompletne lub nieprawdziwe.

Art. 42 ust. 3 i art. 84 ust. 3 Rozporządzenia MiCA wyraźnie zakazują państwom członkowskim nakładania dodatkowych warunków dotyczących wielkości pakietów objętych powiadomieniem oraz oceny planowanego nabycia pod kątem potrzeb ekonomicznych rynku.

Powyższe przepisy Rozporządzenia MiCA ustanawiają jednolite i rygorystyczne ramy prawne w zakresie nadzoru nad istotnymi zmianami właścicielskimi podmiotów działających na rynku kryptoaktywów. Model ten służy zapewnieniu transparentności i zgodności z przepisami unijnymi, przy jednoczesnym ograniczeniu arbitralnej ingerencji państw członkowskich i zachowaniu spójności nadzoru na poziomie europejskim.