Zapobieganie nadużyciom na rynku kryptoaktywów i ich wykrywanie – obowiązki uczestników rynku na gruncie Rozporządzenia MiCA
Rozporządzenie MiCA nakłada szczególne obowiązki w zakresie przeciwdziałania nadużyciom na rynku na podmioty zawodowo uczestniczące w obrocie kryptoaktywami. Każda osoba, która zawodowo pośredniczy w zawieraniu transakcji lub realizuje transakcje dotyczące kryptoaktywów, zobowiązana jest do posiadania skutecznych rozwiązań, systemów i procedur służących zarówno zapobieganiu nadużyciom na rynku, jak i ich bieżącemu wykrywaniu (w tym zakresie należy mieć na uwadze treść RTS wydanych na podstawie art. 92 ust. 2 Rozporządzenia MiCA [1], które dotyczą wykrywania i zapobiegania nadużyciom na rynku, a także projektowanych wytycznych [2], które zostaną wydane na podstawie art. 92 ust. 2 Rozporządzenia MiCA).
Rozwiązania te powinny obejmować m.in.:
- mechanizmy monitorowania zleceń i transakcji (w tym ich anulowania lub zmiany);
- analizę nietypowych zachowań rynkowych;
- wykrywanie potencjalnych manipulacji związanych z funkcjonowaniem technologii rozproszonego rejestru (DLT), w tym w szczególności mechanizmów konsensusu.
Podmiot objęty tym obowiązkiem podlega przepisom dotyczącym zgłaszania, obowiązującym w:
- państwie członkowskim, w którym jest zarejestrowany lub ma siedzibę zarządu;
- w przypadku oddziału – w państwie członkowskim, na terytorium którego działa dany oddział.
W przypadku wystąpienia uzasadnionego podejrzenia, że nadużycie na rynku zostało popełnione, jest w trakcie popełniania lub może zostać popełnione, taki podmiot jest zobowiązany do niezwłocznego zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi nadzoru macierzystego państwa członkowskiego. Obowiązek ten dotyczy podejrzanych zleceń, transakcji, ich anulowania lub zmiany, a także innych aspektów funkcjonowania DLT, które mogą mieć znaczenie z punktu widzenia przejrzystości i uczciwości rynku.
Organ nadzoru otrzymujący takie zgłoszenie ma obowiązek niezwłocznego przekazania informacji do właściwych organów nadzorujących platformy obrotu, których dotyczą zgłoszone działania lub zaniechania.
Działania manipulacyjne mogą być podejmowane zarówno przez osoby fizyczne, jak i prawne, i są zakazane niezależnie od tego, czy przyniosły skutek, czy też miały jedynie charakter usiłowania. Regulacja ta służy ochronie integralności rynku kryptoaktywów oraz zaufania inwestorów, zapewniając, że ceny kryptoaktywów kształtują się w sposób przejrzysty, uczciwy i odzwierciedlający rzeczywiste mechanizmy rynkowe.